International Centre of Electron Microscopy for Materials Science  
   
  On 1 June 2010, the Rector of AGH University Professor Dr Antoni Tajduś inaugurated the International Centre of Electron Microscopy for Materials Science (IC-EM). 
 
  The Centre is a non-faculty unit of the AGH acting in co-operation with foreign partners. The lead unit of the Centre is the Faculty of Metals Engineering and Industrial Computer Science, the lead foreign partner is the Forschungszentrum Jülich (FZJ). Professor Dr Aleksandra Czyrska-Filemonowicz is the Head of the IC-EM. Research activities of the IC-EM includes basic and applied research related to problems of electron microscopy in materials science, physics, chemistry, electronics, energy and medicine.  
 
  On 30 September 2010, the co-operation agreement (Agreement of Co-operation) between the Centre and the Forschungszentrum Jülich was officially signed in Jülich. 
 
Międzynarodowe Centrum Mikroskopii Elektronowej dla Inżynierii Materiałowej  
   
  W dniu 1 czerwca 2010 r. Rektor AGH, prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś powołał Międzynarodowe Centrum Mikroskopii Elektronowej dla Inżynierii Materiałowej (International Centre of Electron Microscopy for Materials Science), IC-EM. 
 
  Centrum jest jednostką pozawydziałową AGH działającą we współpracy z partnerami zagranicznymi. Jednostką wiodącą Centrum jest Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej AGH, zaś wiodącym partnerem zagranicznym jest Forschungszentrum Jülich (FZJ). Kierownikiem IC-EM została mianowana Prof. dr hab. inż. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz. Działalność naukowo-badawcza IC-EM obejmuje badania podstawowe i stosowane związane z problemami mikroskopii elektronowej w nauce o materiałach, fizyce, chemii, elektronice, energetyce i medycynie. Centrum ma charakter otwarty dla wszystkich jednostek AGH. 
 
  W dniu 30 września 2010 r. w Forschungszentrum Jülich zostało uroczyście podpisane porozumienie o współpracy pomiędzy Centrum IC-EM a Forschungszentrum Jülich. 

podpisanie porozumieniaUroczyste podpisanie Porozumienia o Współpracy Międzynarodowego Centrum Mikroskopii Elektronowej dla Inżynierii Materiałowej z Forschungszentrum Jülich.
Od lewej: Prof. Dr. Lorenz Singheiser, dyrektor Institute for Energy Research w FZJ, Prof. Dr. Dr. Harald Bolt, V-ce dyrektor FZJ, Prof. dr hab. inż. Tomasz Szmuc, Prorektor ds. Nauki AGH, Prof. dr hab. inż. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz, kierownik IC-EM.
 

Historia

  Pracownia Mikroskopii Elektronowej powstała w 1960 roku w Katedrze Metalografii i Obróbki Cieplnej z inicjatywy dr inż. Stanisława Gorczycy. Historia Pracowni jest nierozerwalnie związana z rozwojem transmisyjnej mikroskopii elektronowej w Polsce oraz z osobą Profesora Stanisława Gorczycy, jej wieloletniego kierownika (od 1960 do 1995 roku). Można śmiało powiedzieć, że Profesor był twórcą i propagatorem mikroskopii elektronowej w Polsce. Inspiracją dla Profesora Gorczycy był jego roczny staż naukowy (1958/59) w Harvard University w Cambridge, USA, gdzie studiował teorię dyslokacji i prowadził badania mikrostruktury metali metodami transmisyjnej mikroskopii elektronowej.
gorczyca  Prof. dr hab. inż. Stanisław Gorczyca, doctor honoris causa AGH (1925-2000) wybitny uczony i nauczyciel, pionier mikroskopii elektronowej w Polsce 

Lata 1960-1970

   W pierwszym okresie działalności (1960-1970) w Pracowni użytkowano zakupiony w 1961 roku transmisyjny mikroskop elektronowy JEM-5Y firmy JEOL. Był to drugi mikroskop zainstalowany w Polsce (pierwszy zakupiono kilka miesięcy wcześniej na Politechnice Śląskiej w Gliwicach), ale pierwszy o tak dobrej zdolności rozdzielczej (10Å). Pierwszy zespół badawczy Pracowni stanowili (oprócz kierownika, dr inż. S. Gorczycy): dr inż. Andrzej Korbel, dr inż. Bolesław Mazela, mgr inż. Barbara Pietrzyk, inż. Marian Orkisz. Po opanowaniu trudnej obsługi przyrządu oraz skomplikowanej preparatyki, prowadzono prace badawcze z zakresu: mikrostruktury stali austenitycznych chromowo-niklowych i chromowo-manganowych, rekrystalizacji stali austenitycznych, mikrostruktury stopów Co-Ni, Cu-Co, Cu-Fe i inne.
 
   Na uwagę zasługuje fakt, że w Pracowni rozwijano przede wszystkim technikę cienkich folii i analizę dyfrakcyjną, najnowocześniejsze wówczas techniki pracy za pomocą transmisyjnego mikroskopu elektronowego.
 
W 1965 roku, jako pierwszy w Polsce, prof. S. Gorczyca rozpoczął wykłady i ćwiczenia z mikroskopii elektronowej dla studentów i pracowników, również z innych ośrodków badawczych w Kraju. Drugim, pionierskim przedmiotem wykładanym przez szereg lat przez Profesora, jako jedynego w Polsce, była teoria dyslokacji. Z inicjatywy Profesora w 1969 roku zorganizowano pierwszą ogólnopolską konferencję mikroskopii elektronowej. Te konferencje są cyklicznie organizowane do dnia dzisiejszego. Pracownia bierze niezwykle czynny udział w ich organizacji (dziesięć z czternastu konferencji w Polsce było organizowanych przez zespół Pracowni). W tym okresie Pracownia wzbogaciła się o nowe mikroskopy elektronowe: Tesla BS413 i Tesla BS242.
 
  Równocześnie, od 1961 roku, rozwijano w Pracowni problematykę zastosowania badań fizycznych w metaloznawstwie. Jej prekursorem był dr inż. Jan Pietrzyk (obecnie emerytowany profesor).
 
Lata 1970-1980

  To lata intensywnego rozwoju Pracowni. Złożyło się na to kilka istotnych czynników, jakie zaistniały na początku lat siedemdziesiątych:
- Dobra sytuacja finansowa w kraju zaowocowała zakupem dla Pracowni dwóch nowoczesnych transmisyjnych mikroskopów elektronowych nowej generacji JEM100B (1972) i JEM100C (1974) firmy JEOL. Należy podkreślić, że zakupy te były możliwe w dużej mierze dzięki staraniom Profesora Kazimierza Kusińskiego i polskiemu przemysłowi. Na początku lat siedemdziesiątych zakupiono jeszcze mikroskop Tesla BS500, o znacznie słabszych parametrach niż mikroskopy japońskie.
- Kilka nowych etatów pozwoliło na zatrudnienie grupy młodych pracowników naukowych, bezpośrednio po studiach, którzy następnie zrealizowali w Pracowni swoje prace doktorskie. Należy tu wymienić: Franciszka Ciurę (1968), Aleksandrę Czyrską-Filemonowicz (1969), Zbigniewa Mazura (1970), Władysława Osucha (1971), Tadeusza Siweckiego (1973), Andrzeja Wieczorka (1973), Piotra Korgula (1973).
- Zaistniały warunki do nawiązania współpracy z silnymi ośrodkami zagranicznymi. Współpraca jaką rozwijał Profesor Stanisław Gorczyca, zaowocowała licznymi wizytami wybitnych naukowców. Dało to możliwość zapoznania się pracowników z najnowszymi osiągnięciami nauki światowej, oraz umożliwiło wyjazd kilku osobom na staże zagraniczne.
 
  W 1972 roku odszedł z Pracowni dr inż. Andrzej Korbel (obecnie emerytowany profesor), zatrudniony został natomiast dr inż. Marek Blicharski (obecnie profesor) oraz nieco później, mgr inż. Stanisław Bzowski i mgr inż. Grzegorz Fitta.
 
  Dysponując bardzo nowoczesną na owe czasy aparaturą, w Pracowni realizowano prace z zakresu problemów wydzielania faz w stalach odpornych na korozję (austenitycznych i ferrytycznych), mechanizmów odkształcenia i rekrystalizacji, głównie stali austenitycznych. Nastąpił również rozwój badań stali niskowęglowych o podwyższonej wytrzymałości, ich mikrostruktury (zwłaszcza wydzielania węglikoazotków) i właściwości. Prowadzono również wszechstronne badania stali transformatorowych.  
 
  Badania te zaowocowały wieloma publikacjami, pracami doktorskimi i habilitacjami. Pracownia pełniła w tym okresie rolę centrum środowiskowego mikroskopii elektronowej, nosiła nazwę: Środowiskowe Laboratorium Mikroskopii Elektronowej i należała do Federacji Laboratoriów Środowiskowych.  
 
Lata 1980-1995

   Po latach tłustych następują lata chude. Przyczyn stagnacji w rozwoju Pracowni było kilka. Działalność Środowiskowego Laboratorium Mikroskopii Elektronowej przerwał stan wojenny wprawadzony w 1981 roku. Zawirowania w sytuacji polityczno-społecznej Kraju spowodowały, że wielu koleżanek i kolegów zaangażowało się czynnie w te zmiany, a kilku wybrało emigrację (Stanisław Bzowski, Piotr Korgul, Tadeusz Siwecki, Andrzej Wieczorek) bądź przedłużyło swoje staże zagraniczne. Ponadto brak środków finansowych na nową aparaturę, a nawet na pokrycie kosztów jej eksploatacji, spowodował ograniczenia w podejmowaniu nowej tematyki badawczej.
 
  W okresie tym z Pracowni odeszli Zbigniew Mazur i Grzegorz Fitta (do pracy w banku). Dołączyli natomiast nowi młodzi pracownicy: Leszek Magalas, Stanisław Dymek, Mirosław Wróbel, Adam Kruk, Janusz Ryś, i na pewien okres Marek Dollar (aktualnie profesor pracujący w USA). W okresie tym kontynuowano głównie zapoczątkowaną wcześniej tematykę badawczą i działalność dydaktyczną.
 
  Lata 90-te przyniosły zmiany polityczno-gospodarcze i otwarcie na "Zachód". Rodząca się gospodarka rynkowa stawiała nowe zadania. Rozpoczęto intensywną współpracę z instytucjami zagranicznymi. Zaowocowało to nową tematyką, przede wszystkim dotyczącą nowych materiałów do pracy w wysokiej temperaturze i ekstremalnych warunkach, nadstopów niklu, stopów żaroodpornych umocnionych nanocząstkami tlenków (A. Czyrska-Filemonowicz z zespołem), stali niskowęglowych z efektem TRIP (J. Pietrzyk z zespołem), badania stopów na osnowie faz międzymetalicznych (S. Dymek), badania procesów odkształcenia i rekrystalizacji (M. Blicharski, M. Wróbel), badania monokryształów (J. Ryś). Badania te prowadzone były przez wiele lat i są w większości nadal kontynuowane. Pracownia zmieniła nazwę na Pracownię Mikroskopii Elektronowej i Badań Fizycznych. 
 
Lata 1995 - 2010

  W roku 1994, w wyniku konkursu ogłoszonego przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej, uzyskano środki na zakup nowego mikroskopu elektronowego. Beneficjentami byli prof. dr hab. inż. Stanisław Gorczyca i prof. dr hab. inż. Andrzej Korbel (Wydział Metali Nieżelaznych). W 1995 roku zakupiono i zainstalowano mikroskop JEM-2010ARP firmy JEOL oraz utworzono Międzywydziałową Pracownię Mikroskopii Elektronowej, w skład której weszli również niektórzy pracownicy Pracowni Mikroskopii Elektronowej i Badań Fizycznych. Pierwszym kierownikiem Międzywydziałowej Pracowni została prof. dr hab. inż. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz.
 
  W 1995 roku, po przejściu na emeryturę Profesora Gorczycy, kierownikiem Pracowni Mikroskopii Elektronowej i Badań Fizycznych został prof. dr hab. inż. Jan Pietrzyk, a następnie prof. dr hab. inż. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz. Rozwinęła ona, po swoim powrocie z wieloletniego stażu naukowego w Forschungszentrum Jülich w Niemczech, szeroką współpracę z zagranicznymi jednostkami naukowymi, bądź jako współpracę dwustronną, bądź poprzez aktywny udział w prestiżowych programach badawczych realizowanych w ramach Unii Europejskiej. Dzięki jej osobistemu zaangażowaniu najbardziej wszechstronną współpracę prowadzono z Forschungszentrum w Jülich; trwa ona już ponad 30 lat. Realizowano wiele projektów, z których najważniejsze dotyczyły nadstopów niklu oraz niklu i żelaza, stopów żaroodpornych umocnionych tlenkami itru (stopów ODS), stali martenzytycznych 9-12%Cr (wspólnie z dr hab. Anną Zielińską-Lipiec), stopów tytanu, oraz faz i związków międzymetalicznych, również typu CMA. Rozwinięte kontakty międzynarodowe dały możliwość uczestniczenia pracowników i doktorantów w badaniach najnowszych materiałów, pozwoliły na korzystanie z supernowoczesnej aparatury badawczej będącej w dyspozycji renomowanych zagranicznych jednostek badawczych, a także umożliwiły uzyskanie środków finansowych na dalszy rozwój Pracowni Mikroskopii Elektronowej i Badań Fizycznych.
Od 2002 roku Pracownia wchodzi w skład Centrum Doskonałości Charakteryzowania Materiałów Metodami Mikroskopii Elektronowej (Centre of Excellence for Materials Characterisation by Electron Microscopy). Centrum działało kilka lat bez żadnego finansowania i praktycznie zakończyło działalność w 2010 roku, w którym Rektor AGH powołał Międzynarodowe Centrum Mikroskopii Elektronowej dla Inżynierii Materiałowej.
 
  W okresie 1995-2010, w Pracowni nastąpiła całkowita wymiana i unowocześnienie urządzeń do preparatyki próbek, przybyło 5 nowych mikroskopów (2 mikroskopy elektronowe, 2 mikroskopy swietlne i mikroskop sil atomowych), nastąpił znaczny rozwój stosowanych technik badawczych. Unowocześniona infrastruktura, rozwój metodologii i pasja naukowa Zespołu zaowocowały zaproszeniem do wielu europejskich projektów badawczych (w tym, 2 Sieci Doskonałosci i 3 innych projektow w 6 Programie Ramowym Unii Europejskiej) jak i również umożliwiło realizacje wspólnych projektów z partnerami z poza Unii Europejskiej (np. 19 projektow zleconych przez amerykanski przemysł lotniczy- koncern UTC, Pratt & Whitney Division).
 
  Wyrazem uznania jakie Zespół Pracowni posiada w międzynarodowym środowisku było zaproszenie do udziału w europejskim projekcie integracji infrastruktury europejskiej zaawansowanej mikroskopii elektronowej dla nanonauki, ESTEEM (Distributed European Infrastructure of Advanced Electron Microscopy for Nanoscience). Partnerami projektu, obok AGH, było 10 wiodących europejskich ośrodków mikroskopii elektronowej, specjalizujących się w inżynierii materiałowej i fizyce ciała stałego, takich jak Uniwersytety w Oxford i Cambridge, CNRS w Paryzu i w Tuluzie i inne. Uczestnictwo w projekcie ESTEEM umocniło pozycję Pracowni Mikroskopii Elektronowej AGH na arenie międzynarodowej oraz stworzylo nowe możliwości rozwoju mikroskopii i tomografii elektronowej w Polsce. Zgodnie z jednym z celów 6 Programu Ramowego Unii Europejskiej, w Pracowni zwracana jest uwaga na zwiększenie roli kobiet w nauce i pracach badawczych, poprzez stwarzanie korzystnych warunków pracy i promocję osiągnięć kobiet-naukowców. Kierownik Pracowni (Prof. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz) jest dyrektorem europejskiej Virtual Unit on Gender Mainstreaming w Sieci Doskonałości CMA-NoE; w 2006 i 2008 roku zorganizowano w AGH konferencje European Workshop on Women in Materials Science, przybliżając tą problematykę środowisku polskiemu.
 
  Zespół Pracowni pracuje niezwykle intensywnie na rzecz polskiego środowiska naukowego i promocji polskiej nauki w świecie. W 2002 roku zainicjował utworzenie Polskiego Towarzystwa Mikroskopii, które w tym samym roku wprowadzone zostało do Europejskiego Towarzystwa Mikroskopii. Wśród pierwszych władz tego Towarzystwa byli prof. dr hab. inż. A. Czyrska-Filemonowicz (prezes), dr inż. G. Michta (sekretarz i skarbnik) i dr inż. W. Osuch i dr inż. B. Dubiel (kolejni przewodniczący Sądu Koleżeńskiego). W 2008 roku, prof. Czyrska-Filemonowicz została członkiem Zarządu European Microscopy Society (EMS), z wyboru delegatów europejskich towarzystw mikroskopii na Walne Zgromadzenie EMS.
 
  W 2007 roku Prezes Polskiej Akademii Nauk powolał Komitet Narodowy ds. Współpracy z Międzynarodową Federacją Towarzystw Mikroskopowych (KN IFSM) - interdyscyplinarny komitet składający się z 12 osób reprezentujących różne środowiska mikroskopii elektornowej w Kraju. Pierwszą przewodniczącą Komitetu zostala nominowana prof. A. Czyrska-Filemonowicz. Komitet nakreślil i realizowal ambitny plan działania mający na celu doprowadzenie do pełnej integracji środowisk naukowych, m.in. poprzez zorganizowanie wspólnej konferencji, utworzenie wspólnej platformy jednoczącej środowiska medyczno-biologiczne oraz środowisko nauk fizycznych i chemicznych, nauki o materiałach i inne. Komitet Narodowy KN IFSM zajmuje się współpracą i integracją wszystkich środowisk naukowych w Kraju wykorzystujących techniki mikroskopowe w swoich badaniach, a przede wszystkim aktywnie zajmuje się koordynacją współdziałania polskiego środowiska naukowego z International Federation of Societes for Electron Microscopy (IFSM). Komitet ściśle współpracuje z Polskim Towarzystwem Mikroskopii oraz Komisją Mikroskopii działającą przy Komitecie Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej PAN i jest wspólnym reprezentantem tych środowisk w strukturach międzynarodowych. W maju 2007 roku na skutek reorganizacji Wydziału i powstania nowych Katedr, z Pracowni odeszli: prof. dr hab. inż. Jan Pietrzyk, dr hab. inż. Stanisław Dymek i dr inż. Mirosław Wróbel. Zasilili oni kadrowo Katedrę Inżynierii Powierzchni i Analiz Strukturalnych. Wcześniej Katedrę tę wzmocnił prof. dr hab. inż. Marek Blicharski, a od 2008 mgr inż. Wiesław Brzegowy. Wszyscy oni dalej współpracują z Centrum, korzystają dalej nieodpłatnie z aparatury i możliwości badawczych oraz biorą udział w projektach w nim realizowanych.  
 

Pracownicy

  W okresie ponad 50 lat działalności wielu pracowników wniosło znaczący wkład w rozwój Pracowni. Poniżej wymieniono ich nazwiska, mając nadzieję, że nikogo nie pominięto.
   
Kierownicy Pracowni: prof. dr hab. inż. Stanisław Gorczyca (1960-1995), prof. dr hab. inż. Jan Pietrzyk (1995-2000), prof. dr hab.inż. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz (od 2000);
   
Pracownicy naukowo-dydaktyczni i naukowo-badawczy: prof. dr hab. inż. Marek Blicharski, prof. dr hab. inż. Marek Dollar, prof. dr hab. inż. Andrzej Korbel, dr hab. inż. Stanisław Dymek, prof. AGH; dr hab. inż. Leszek Magalas, prof. AGH; dr inż. Stanisław Bzowski, mgr inż Grzegorz Cempura, dr inż. Franciszek Ciura, dr Joanna Czub, dr inż. Beata Dubiel, dr inż. Grzegorz Fitta, dr inż. Piotr Korgul, dr inż. Adam Kruk, dr inż. Bolesław Mazela, dr inż. Zbigniew Mazur, dr inż. Stanisław Madej, dr inż. Grzegorz Michta, dr inż. Tomasz Moskalewicz, dr inż. Władysław Osuch, mgr inż. Barbara Pietrzyk, dr inż. Janusz Ryś, dr inż. Tadeusz Siwecki, dr inż. Anna Wasilkowska, dr inż. Andrzej Wieczorek, dr inż. Mirosław Wróbel; mgr inż. Maciej Ziętara. 
   
Pracownicy inżynieryjno-techniczni: dr inż. Adam Schwarz, dr inż. Tadeusz Skowronek, inż. Janusz Brawuski, mgr inż. Wiesław Brzegowy, mgr inż. Adam Gruszczyński, inż. Antoni Kłósek, inż. Marian Orkisz, inż. Lidia Słupska, inż. Piotr Turosz, Jan Braś, Zdzisław Foremniak, Marian Fuksa, Andrzej Gorzałek, Elżbieta Kawicka, Jan Kucik, Krzysztof Obłaza, Adam Ostachowski, Krystyna Płońska-Niżnik, Jan Proksz; 
   
Doktoranci:
Wypromowani: dr inż. Magdalena Biel, dr inż. Włodzimierz Bochniak (obecnie profesor), dr inż. Krzysztof Bryła, dr inż. Daniela Danciu, dr inż. Bogdan Garbarz (obecnie profesor), dr inż. Jarosław Gazdowicz, mgr inż. Krzysztof Kulawik, dr inż. Marta Lipińska-Chwałek, dr inż. Mariusz Łucki, dr inż. Andrzej Maciosowski, dr inż. Tomasz Malinowski, dr inż. Janusz Mazurek, mgr inż. Sylwia Milc, mgr inż. Bogdan Rutkowski, mgr inż. Elżbieta Stępniowska. dr inż. Barbara Tychowska, dr inż. Jarosław Wosik, dr inż. Teresa Wrześniewska, dr inż. Stanisław Zając.
 
Współpracownicy:
Prof. Philippe A. Buffat, profesor wizytujący, dr Agnieszka Snyder (w ramach CMA i C-MAC), Paulina Pytel (w ramach EIT-KIC).
 
Dzień dzisiejszy

Badania naukowe

  Realizowana obecnie tematyka badań obejmuje:
- badania materiałów dla przemysłu energetycznego i lotniczego (nadstopy niklu, stopy tytanu, stopy aluminium, stale martenzytyczne i austenityczne, ...),
- stopy do pracy w wysokiej temperaturze i ekstremalnych warunkach (stopy W, stopy ODS)
- stopy na osnowie faz międzymetalicznych,
- biomateriały metaliczne,
- nanomateriały (ferrytyczne i austenityczne stopy ODS oraz W-ODS umocnione nanocząstkami tlenków, katalizatory,...),
- funkcjonalne materiały gradientowe i wielowarstwowe,
- intermetale i złożone związki międzymetaliczne (typu CMA),
- materiały metaliczne o specjalnych własnościach (materiały o gigantycznym magnetooporze, stopy kompozytopodobne),
- stale o podwyższonej wytrzymałości i tłoczności (między innymi dual phase, stale z efektem TRIP),
- stale narzędziowe,
- badania połączeń spawanych i zgrzewanych (badania makroskopowe, badania mikroskopowe metodami mikroskopii świetlnej i elektronowej, badania mechaniczne, ultradźwiękowe badania nieniszczące).
 
  W prowadzonych w Centrum badaniach mikrostruktury i własności materiałów, stosowanych jest wiele metod i technik badawczych, m.in zaawansowana mikroskopia świetlna, i transmisyjna mikroskopia elektronowa (wraz z analizą dyfrakcyjną, komputerową analizą obrazu, mikroanalizą składu chemicznego), tomografia elektronowa. Daje to możliwość pełnej charakteryzacji badanych materiałów, również w nanoskali. W ramach badań fizycznych wykorzystywane są badania mechaniczne, badania ultradźwiękowe, badania metodą prądów wirowych, emisji akustycznej, oporności elektrycznej i tarcia wewnętrznego. Prowadzone są również badania przemian fazowych przy zastosowaniu metod magnetycznych.
 
  Centrum dysponuje aktualnie pięcioma mikroskopami elektronowymi: mikrokopopami (S)TEM Titan Cubed G2 60-300 i Tecnai G20 firmy FEI, mikroskopami JEM-2010ARP (użytkowany wspólnie z Wydziałem Metali Nieżelaznych AGH) i JEM200CX firmy JEOL, mikroskopem FIB z działem elektronowym i jonowym NEON 40EsB CrossBeam firmy Zeiss. W ostatnich latach całkowitemu odnowieniu i unowocześnieniu poddane zostało laboratorium przygotowania preparatów do transmisyjnej mikroskopii elektronowej oraz powstało nowe laboratorium analizy obrazu wyposażone w dwa nowoczesne mikroskopy świetlne (AxioImager M1m i Stereo Discovery V12) firmy Zeiss i specjalistyczne oprogramowanie. 
 
  Ponadto Centrum wyposażone jest w maszyny wytrzymałościową (MTS810 i INSTRON), relaksator torsyjny, magnetometr torsyjny i różnicowy, aparaturę ultradźwiękową.  
 
  W maju 2011 roku w Centrum zainstalowano analityczny transmisyjny mikroskop elektronowy najnowszej generacji (S)TEM FEI Titan Cubed G2 60-300 firmy FEI, jeden z najbardziej nowoczesnych transmisyjnych mikroskopów elektronowych w świecie.  
Wniosek p.t. "Zakup analitycznego transmisyjnego mikroskopu elektronowego z unikalnym oprzyrządowaniem do badań mikro- i nanostruktury materiałów" zgłoszono na I konkurs w ramach Działania 2.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka został rekomendowany do dofinansowania w kwietniu 2009 roku (beneficjent: prof. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz z zespołem). Umowa pomiędzy Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a Akademią Górniczo-Hutniczą została podpisana 11.05.2009 (przetarg na zakup mikroskopu ogłoszono 10.07.2009, a jego rozstrzygnięcie nastąpilo 11.09.2009). Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
 
Tab inf POIG
 
 
 

Titan 1folia
Analityczny transmisyjny mikroskop elektronowy najnowszej generacji z unikalnym oprzyrządowaniem pozwoli na praktyczne zastosowanie i naukowe rozwijanie trzech niedostępnych dotychczas w Polsce metod badawczych:
• skaningowo-transmisyjnej mikroskopii elektronowej STEM-HAADF z rozdzielczością poniżej 0,1 nm możliwą do uzyskania dzięki zastosowaniu korektora aberracji sferycznej soczewek kondensorowych,
• mikroanalizy składu chemicznego EDS z rozdzielczością atomową z wykorzystaniem systemu ChemiSTEM,
• tomografii elektronowej.
 
  Najnowocześniejsze techniki analitycznej mikroskopii elektronowej i tomografii elektronowej zostaną wykorzystane do badań mikrostruktury i składu chemicznego materiałów w skali atomowej.
 
  Zaangażowanie i pasja badawcza Zespołu, nowoczesna aparatura i niezwykle rozlegle kontakty zagraniczne owocują udziałem Zespołu w wielu projektach krajowych i międzynarodowych, a także rozległą współpracą z przemysłem europejskim i amerykańskim. Aktualnie realizowane projekty badawcze podano na stronie Centrum.  

Kształcenie i propagowanie wiedzy

  Zespół Centrum przywiązuje dużą wagę do kształcenia studentów i doktorantów, również w skali międzynarodowej. Od 2003 roku regularnie organizuje Szkoły Letnie za zakresu Mikroskopii Elektronowej, zapraszając jako wykładowców uznane autorytety z tej dziedziny (wykaz podano poniżej). Podpisane w 2003 roku porozumienie Erasmus-Socrates z Ecole Polytechnique Fėdėrale de Lausanne i coroczne wykłady Prof. Philippe A. Buffat pozwalają naszym studentom i doktorantom na pogłębianie i studiowanie zaawansowanej mikroskopii elektronowej w języku angielskim. Prowadzone sa również wykłady w języku angielskim dla studentów zagranicznych kształcących się w AGH (Microscopy and Microanalysis, prof. Czyrska-Filemonowicz; Materials for Energy Systems and Aeronautics, prof. Czyrska-Filemonowicz i dr Dubiel).
 
  Sieci Doskonałości i międzynarodowe projekty stworzyły młodzieży i pracownikom możliwość staży zagranicznych i udziału w międzynarodowych Szkołach z zakresu inżynierii materiałowej, z których wielu z nich korzysta. Wieloletnia współpraca z Forschungszentrum Jülich (FZJ) zaowocowała długoterminowymi stażami w FZJ studentów i doktorantów oraz 5 wspólnymi pracami doktorskimi. Wymiana z partnerami zagranicznymi jest obustronna - w Centrum prowadzą badania doktoranci i pracownicy naukowi z zagranicznych ośrodków naukowych.
 
  Rozległa współpraca międzynarodowa Centrum umożliwia jej pracownikom udział w wielu konferencjach i kongresach; również w charakterze członków komitetów naukowych, organizatora sesji naukowych czy zaproszonego wykładowcy podczas prestiżowych kongresów (na przykład, światowych i europejskich kongresów mikroskopii: ICEM’14-Cancun, EUREM’12-Brno, ICEM’15-Durban, EMC’2003-Drezno, EMC’2005-Davos, EMC’2008-Aachen, MC’2009- Graz, ICM’17-Rio de Janeiro, MC’2011- Kiel, EMC’2012-Manchester.
 
  Europejskie Szkoły Letnie i kształcenie z zakresu mikroskopii elektronowej:
• od 2003 roku Erazmus-Socrates agreement; kształcenie w zakresie mikroskopii elektronowej z École Polytechnique Fédérale de Lausanne (Prof. A. Czyrska-Filemonowicz, Prof. Philippe A. Buffat).
• 1st Stanisław Gorczyca Summer School on Advanced Transmission Electron Microscopy, AGH, 30.06-5.07.2003
• Symposium on "Techniques and Methods of Microstructure Characterization in Nanoscale", AGH, 18.06.2004
• KMM-NoE Integrated Post-Graduate School, Skill Path 1st Intensive Session of Electron Microscopy, AGH, 29.05-2.06.2006
• International Workshop on Advanced Sample Preparation Techniques for TEM, AGH, 24-29.06.2007
• 2nd Stanisław Gorczyca Summer Workshop on Electron Microscopy: New TEM Techniques, AGH, 1-5.10.2008
• AGH - ZEISS Workshop on Focused Ion Beam Techniques, AGH, 9-10.06.2009
• Promoting new TEM techniques in new EC countries”, AGH, 26.05.2010  
• 3rd St. Gorczyca Workshop on Electron Microscopy focused on Alloys, AGH, 19-20.05. 2011
 
oraz
 
• Int. Workshop on Women in Materials Science, 7.06.2006, Kraków  
• European Workshop on Promoting Gender Mainstreaming in Center and Eastern Europe, 8-9.12.2008, Kraków 

W 2011 roku skład osobowy był następujący:

prof. dr hab. inż. Aleksandra Czyrska-Filemonowicz (kierownik), prof. Philippe A. Buffat (profesor wizytujący), mgr inż. Grzegorz Cempura, dr inż. Beata Dubiel, dr inż. Adam Kruk, dr inż. Grzegorz Michta, dr inż. Tomasz Moskalewicz, dr inż. Władysław Osuch, mgr inż. Maciej Ziętara oraz mgr inż. Adam Gruszczyński i Krystyna Płońska-Niżnik (pracownicy naukowo-techniczni) a także doktoranci: mgr inż. Krzysztof Kulawik, mgr inż. Sylwia Milc i mgr inż. Bogdan Rutkowski.
Współpracują z Centrum: dr Agnieszka Snyder (w ramach C-MAC) oraz Paulina Pytel (w ramach EIT-KIC). 

 
Wrzesień 2011r. 
Opracowali: Władysław Osuch i Aleksandra Czyrska-Filemonowicz we współpracy z zespołem Centrum.